Co właściwie Celestia (TIA) próbuje rozwiązać?

Celestia zdejmuje z blockchaina wszystko poza konsensusem i dostępnością danych. Wykonanie zostawia rollupom i app-chainom. Dość odważny, modularny styl — jeden DA-layer dla wielu sieci bez wzajemnego zatłoczenia. Niektórzy mówią na to “blockspace-as-a-service”. Brzmi prosto, choć dopiero rynek pokaże, czy to przyszłość, czy tylko jedna z możliwych dróg.

Do czego w praktyce służy token TIA?

TIA to coin, którym rollupy płacą za publikację danych. Do tego staking i governance. Popyt na DA oznacza popyt na token — i odwrotnie. Walidatorzy oraz delegatorzy dostają nagrody właśnie w TIA. A jeśli budujesz modularny chain, trudno tego tokenu uniknąć. To po prostu podstawowy zasób na poziomie dostępności danych.

Jak wygląda podział tokenów?

Podział jest przejrzysty: 20% dla społeczności, 26.8% na R&D i ekosystem, 17.6% dla core contributorów, 15.9% dla seed, 19.7% dla Series A&B. I mała refleksja: mimo solidnych puli na rozwój i users, inwestorzy wciąż mają spory udział. Dlatego harmonogram odblokowań naprawdę wpływa na zachowanie coin-a na rynku.

Jak obecnie wyglądają unlocki?

Publiczne, seed i A&B są już w pełni odblokowane. Ruch pozostał głównie w R&D (51.28%) i contributorach (68.15%). Dzienna porcja jest mała procentowo, ale sumuje się. I tu pojawia się pytanie: czy to problem? Niekoniecznie. Ale w przypadku tokena infrastrukturalnego timing odblokowań mocno zmienia nastroje inwestorów.

Kto wspierał Celestię na początku?

Praktycznie cały Tier-1: YZI Labs, Polychain, Bain Capital Ventures, Delphi, Jump Crypto, Blockchain Capital, eGirl Capital — oraz później 1kx w rundzie 2024. Seed był malutki ($1.50M przy $0.00943), A&B już duży ($55M po $0.30). A potem pojawiło się finansowanie na $100M w 2024, które kompletnie zmieniło skalę projektu.

Czy było ICO? Czy airdrop pełnił tę rolę?

ICO nie było. Genesis Drop z października 2023 spełnił rolę pierwszej dystrybucji. Tokeny trafiły do open-source developerów, stakerów Cosmos, relayerów i wczesnych użytkowników Ethereum rollupów. Dla wielu był to pierwszy kontakt z TIA. Czy to stworzyło idealną grupę użytkowników? Różne opinie, ale projekt faktycznie celował w ludzi budujących ekosystem.

Jak wygląda dostępność TIA na giełdach?

TIA jest na Binance, MEXC, Gate, OKX, Bybit. Największe pary to TIA-usdt oraz TIA-usdc. Są też pary z btc i lokalnymi walutami, ale stablecoiny dominują. Likwidność jest wysoka — szukać jej nie trzeba. Jak na token warstwy DA to rzadkość, bo projekty infrastrukturalne zwykle trafiają na topowe giełdy dużo wolniej.

Co dalej w roadmapie?

Większe bloki, lepszy DAS oraz prostsze uruchamianie rollupów. Lotus wprowadzi niższą inflację, ręczne odbieranie nagród i integrację Hyperlane, dzięki której TIA będzie mogła nativo działać na dziesiątkach rollupów. To nie najbardziej medialna roadmapa, ale bardzo spójna: więcej rollupów → więcej blobspace → większe faktyczne użycie tokena.

Jakie są główne ryzyka?

Są odblokowania R&D i contributorów, jest inflacja (do czasu aż spadnie), jest ryzyko koncentracji stakingu w LST. Do tego dochodzą nowe technologie (DAS), konkurencja w segmencie DA i typowa crypto-zmienność. Ten coin jest raczej dla osób stawiających na długoterminową infrastrukturę niż dla krótkoterminowych spekulantów.